Bellek ( RAM ) Rank'ı Ne Demektir? Bellek seçerken nasıl karar vermeliyiz.

27.11.2016

Bellek Rankı Ne Demektir?

Rank terimi, bellek endüstrisi standartlarını belirlemek için kurulan JEDEC grubu tarafından kullanılmaya başlanmıştır. Bu terim matematikte matris düzenlemesi için kullanılan terimden alınmıştır. Bir bank bellekte tek seferde işlemci tarafından ulaşılabilecek veri miktarının karşılığıdır. Örneğin DDR3 de bank 8, DDR4 de 16 dır.  Bu tanımın; bellek modülü üzerindeki bellek matrisinin bank sayısı (memory bank) ile bileşenler/yongalar üzerindeki bellek bankı sayısı arasındaki farkı belirtmek için yapılmasına karar verilmiştir.  Çünkü modülü oluşturan her DRAM (Dynamic random-access memory) çipinin bank yapısı modülün adreslenme şeklini belirler. Dram seçiminde  diğer bir etkende  matris kompozisyonudur ( composition ), günümüzde kullanılan dram lerde 1G x 4 , 2G x 4,    512 M x 8 gibi kompozisyonlardaki dramler tercih ediliyor .

Bu grup ürüne örnek ramlerin linki için lütfen  tıklayınız

 

Bellek Rank'ı kavramı,  farklı tür, boyut ve yapıda olan tüm bellek modülleri için geçerli olmasına rağmen büyük miktarlarda belleğin yönetildiği sunucu platformlarında daha yoğun olarak kullanılmaktadır.

Bellek Rank'ı basitçe; bellek modülü üzerindeki yongalarının bir kısmı ya da tamamını kullanılarak oluşturulan verilerden oluşan bir blok ya da alan olarak ifade edilebilir. Bir Rank günümüzde 64 bit genişliğindeki bir veri bloğuna karşılık gelmektedir.  ECC (Error Correction Code – Hata Düzeltme Kodu) desteğine sahip sistemlerde bu bloğa 8 bit daha eklendiğinden veri bloğu genişliği 72 bite çıkmaktadır. Bellek modülünün tasarımına bağlı olarak, modül üzerinde 64-bit genişliğinde (ECC modüllerde 72-bit) 1, 2 ya da 4 blokluk veri alanları bulunur. Bu veri alanları sayısına göre bellek modülleri; Single Rank (1R), Dual Rank (2R) ve Quad Rank (4R) olarak adlandırılır ve ürün bilgilerinde 1Rx4, 2Rx4, 2Rx8 vb ifadeler ile gösterilirler. Donanımınıza bellek modülü seçiminizde rank bu nedenle çok önemlidir.

Bu grup ürüne örnek ramlerin linki için lütfen tıklayınız

x4 ve x8 ifadeleri,  yonga üzerindeki bank konfigürasyonunu ifade eder.  Bu ifade, modül üzerinde bulunan bellek yongası/chip sayısını ile karıştırılabilmektedir. Diğer bir deyiş ile her iki yüzünde de yonga bulunan bir modül;  çift-yüzlü/çift-taraflı (dual-sided, double-sided ) olarak adlandırılabilir. Ancak  çip tasarımına bağlı olarak Single Rank, Dual Rank ve Quad Rank yapısında olabilir. Bu en çok karıştırılan konudur. Bir modül üzerindeki dram sayısı ile konfigürasyonu ve rank bilgisine karar veremezsiniz. 

Örnek ile daha detaylı bir şekilde anlatılabilir:

64bit+8bit,  72-bit Rank değerine sahip x4 yongalı bir ECC bellek modülü 18 adet yonga ile Single Rank (18 x 4 = 72) bir bellek olarak adlandırılır.

Eğer modülde 9 adet x8 yonga kullanıldı ise yine Single Rank (9 x 8 = 72) olarak adlandırılır.

Eğer modül üzerinde 18 adet x8 yonga var ise bu modül Dual Rank (18 x 8 = 144, 144/72 = 2) olarak adlandırılır.

Eğer bir ECC modül üzerinde 36 adet x8 yonga bulunuyor ise bu kez Quad Rank (36 x 8 = 288, 288/72 = 4) olarak adlandırılır.
 

Bu modül yorum  yöntemi LRDIMM(Load Reduced DIMM) ve FBDIMM(Fully Buffered) bellek türlerinde farklıdır.

Bu grup ürüne örnek ramlerin linki için lütfen tıklayınız

Diğer bir problemde 16-18  adet dram içeren bir modülün kesin olarak dual rank olarak yorumlanamayacağıdır.  18 adet dram içeren 16 gb single rank formunda server rami vardır. 

Dual ya da Quad Rank bir modüle sahip olmak, 2 ya da 4 adet belleğin tek bir modülde birleşmiş haline benzetilebilir. Örneğin, eğer sistem desteği mevcut ise 4 adet Single Rank 4GB RDIMM bellek modülü yerine 1 adet Quad Rank 16GB RDIMM bellek modülü kullanılabilir. Bu durumda 4 adet Single Rank modül için kullanılacak rank alanı kullanılmış olacak ve boş kalan bellek yuvaları kullanılamayacaktır. Diğer bir konuda örneğin quad rank 8 gb tek modül ürün taktığınızda, sisteminiz başka bir rami adresleyemediği için kullanamayacaktır. Şöyle yorumlayabilirsiniz. 8Gb quad rank ram taktığınızda 4 adet 2 gb'lık single rank modül takmanızla eşleniktir.

Bu durumu dizüstü bilgisayarınızda örneklersek, bilgisayarınız 2 rank destekleyen 2 slot içerebilir. Bu durumda, 2 adet single rank desteklenen kapasitede ( örneğin 8 gb) bellek takabilirsiniz. Aynı bilgisayara sadece 1 adet dual rank bellek takabilirsiniz. Dual rank destekleyen sistemler single rank desteklemez, çünkü bu sistemler single rank adreslemeye uygun olarak üretilmemiştir.  

Yüksek Rank değerine sahip (Dual Rank/Quad Rank) modüller ile sunucularda en sık karşılaşılan sorun, sunucu sistemlerinin adresleyebileceği Rank sayısının sınırlı olmasıdır. Örneğin 4 bellek yuvasına sahip bir sunucu, 8 Rank adresleme sınırına sahip olabilir. Bunun anlamı, bu sunucuda 4 adet Single Rank modül  ya da 4 adet Dual Rank modül kullanılabilirken sadece 2 adet Quad Rank modül kullanılabilir. Daha fazla sayıda Quad Rank modül takılması durumunda, adreslenebilir Rank sayısı aşılacağından bu sayıdan fazla Quad Rank bellekler adreslenemeyecektir ve bunun sonucunda donanım tarafından kullanılamayacaktır.

Single rank, dual rank ve quad rank bilgisine RAM'lerin üzerinde veya teknik verilerinde yazan bilgilerle ulaşabilirsiniz. Aşağıdaki listede bu bilgileri görebilirsiniz.

1RX        Single rank

2Rx        Dual Rank

4Rx        Quad Rank 

Sistem Rank desteği ve Rank sınırlamaları ile ilgili detaylı bilgi için anakart ya da sistem üretici kılavuzlarına başvurulmalıdır. 

Raminizi seçerken Bilendenal  uzman teknik ekibinden destek almanızı tavsiye ederiz. 

İletişim bilgilerimize ulaşmak için lütfen tıklayınız .